Anksiyete ve Panik Atakla Başa Çıkma Yolları

Anksiyete, vücudumuzun tehlike karşısında verdiği doğal bir tepkidir. Ancak bu tepki, gerçek bir tehlike olmadığında ya da orantısız biçimde ortaya çıktığında günlük yaşamı zorlaştıran bir bozukluğa dönüşebilir. Panik atak ise anksiyetenin en yoğun ve ani biçimidir; çoğu zaman kişi gerçek bir kalp krizi geçirdiğine inanır.

Panik atak nedir, nasıl anlaşılır?

Panik atak, dakikalar içinde zirveye ulaşan, yoğun korku ve fiziksel belirtilerin eşlik ettiği kısa süreli bir yaşantıdır. Genellikle 10 ila 20 dakika sürer ve kendiliğinden geçer. Tehlikeli görünmesine rağmen tıbbi olarak zararsızdır; ancak tekrarlama korkusu yaşamı kısıtlayabilir.

• Çarpıntı, göğüste sıkışma ya da nefes alamama hissi
• Baş dönmesi, dengesizlik, bayılma korkusu
• Ellerde uyuşma, karıncalanma, titreme
• Mide bulantısı, terleme, üşüme veya ateş basması
• Kontrolü kaybetme, çıldırma ya da ölüm korkusu

Yanlış alarm döngüsünü kırmak

Panik atak, beynin tehdit algılayan kısmının (amigdala) gerçek bir tehlike olmadan alarm vermesiyle başlar. Kişi bu fiziksel belirtileri tehlike olarak yorumlayınca kaygı artar; artan kaygı belirtileri büyütür ve döngü kendi kendini besler. Bilişsel davranışçı terapinin amacı bu yanlış yorumlamayı düzeltmek ve döngüyü kırmaktır.

Anlık olarak neler yapılabilir?

Panik atak sırasında kaçmak yerine kalmak, belirtilerin geçici olduğunu kendinize hatırlatmak ve nefese odaklanmak en etkili yaklaşımdır. 4 saniye burundan nefes alıp 6 saniye ağızdan vermek, gevşeme tepkisini tetikler. Bu süreçte sevdiğiniz bir nesneye dokunmak ya da etrafınızda gördüğünüz beş şeyi saymak (5-4-3-2-1 tekniği) zihni şimdiki ana çeker.

Tedavi ne zaman gereklidir?

Eğer panik ataklar tekrarlıyor, tekrar yaşama korkusuyla bazı yer ya da durumlardan kaçınmaya başladıysanız, profesyonel destek almak en sağlıklı adımdır. Bilişsel davranışçı terapi tek başına ya da uygun durumlarda ilaç tedavisiyle birlikte uygulandığında tedaviye yanıt oranı oldukça yüksektir. Erken başvuru, kaçınma davranışlarının yerleşmesini önler ve iyileşme süresini kısaltır.